Boek bestellen

Offerte aanvragen

Een lesje zelfkennis met IKEA

Zelfkennis. We weten dat het goed is om het te hebben, het helpt je om keuzes te maken en persoonlijke groei door te maken. Maar hoe kun je jezelf leren kennen?

Op retraite gaan in India, een tussenjaar nemen, ‘studying abroad’ of een dure training volgen kan je helpen om een aantal inzichten op te doen over jezelf. Maar jezelf leren kennen kan gelukkig ook tijdens het in elkaar zetten van een IKEA kast of tijdens het bakken van een ei.

Elke dag worden we gebombardeerd met duizenden kleine keuzes die we moeten maken. De wekker gaat; gelijk uit bed, of nog even blijven liggen? Wel of niet flossen? Wat eet je tijdens je ontbijt? Voordat je bij je werk of op school aankomt heb je misschien al wel honderd keuzes gemaakt. De meeste van deze keuzes gaan voorbij zonder dat we diep nadenken over wat we kiezen. Dit is een handig overlevingsmechanisme en zorgt ervoor dat niet al onze energie op gaat aan het nadenken over zulke kleine keuzemomenten. Helaas zorgt dit er ook voor dat we gemakkelijk blijven hangen in bepaalde gewoontes. Dit maakt dat ze lastig te veranderen zijn. Je valt zonder na te denken snel terug op dezelfde keuzes die je al jaren aan het maken bent. Je kunt veel informatie halen uit deze automatische keuzes.

Waar jij voor kiest in je dagelijks leven, is afhankelijk van een groot aantal factoren. Je opvoeding, je omgeving, je persoonlijkheid, je normen, waarden, wereldbeeld en je stemming bijvoorbeeld. De keuzes die je maakt kunnen je iets zeggen over hoe jij de dagelijkse dingen doet, over wie je bent, en wat je belangrijk vind.

Laten we eens inzoomen op zo’n automatische reactie, zoals het opnemen van je telefoon. Stel je voor: je bent vrij, en zit thuis op de bank. Je telefoon gaat. Grote kans dat je eerste, automatische reactie is om je telefoon op te nemen. Misschien is het belangrijk, leuk, of is er iets aan de hand? Stel dat je je telefoon opneemt terwijl je net lag te ontspannen op de bank. Je wilde eigenlijk niet gestoord worden, maar drukte toch op het groene knopje. Komt dat omdat jij iemand wil zijn die altijd bereikbaar is? Maak je je zorgen over dat je iets mist als je niet opneemt? Wat is voor jou de grens tussen goed voor jezelf zorgen door rust te nemen en beschikbaar zijn voor de ander? Door na zo’n kleine keuze even stil te staan bij je reactie en deze afweging te maken kun je informatie verzamelen over jezelf. Je kunt ontdekken dat jij zo’n kleine keuze maakt doordat je het ene ding belangrijker vindt dan het andere, maar het kan net zo goed dat je niet goed weet waarom je ergens voor koos. Er bewust over na denken kan je helpen om de volgende keer een keuze te maken waar je echt achter staat!

Door in zulke dagelijkse situaties te duiken ga je bewuster om met hoe je reageert op de buitenwereld, en krijg je er meer controle over. Het is heel gemakkelijk.

  • Stap 1: Haal een situatie terug die je afgelopen tijd mee hebt gemaakt, en die je je nog goed kunt herinneren.
  • Stap 2: Bedenk je wat er precies gebeurde, en wat je reactie of keuze was.
  • Stap 3: Focus op je reactie. Wat zegt dit over jou?

We nemen je mee in een voorbeeld van zulke dagelijkse situaties, en wat ze je over jezelf kunnen vertellen.

  • Stap 1: Gisteren zette je een IKEA kast in elkaar.
  • Stap 2: Je begon door eerst de handleiding goed door te lezen, te checken of je alle materialen had, en begon bij het lettertje voor lettertje lezen van de eerste instructie.
  • Stap 3: Deze aanpak vertelt je dat je wellicht georganiseerd bent, wil weten wat er komen gaat en kan ook betekenen dat je de dingen graag goed doet

Een ander voorbeeld. Toen je vanmorgen een ei bakte, haalde je je kruidenkast over hoop, en nam je de tijd om het ei zo lekker mogelijk voor jezelf te maken. Waarschijnlijk is jezelf trakteren iets wat jou gemakkelijk af gaat.

Nadenken over wat je reacties zijn kan je bewust maken van jezelf, en geeft je ruimte om na te denken over of je je reactie eigenlijk wel leuk vind en of je er wel achter staat. Hoe doe jij de gewoonste dingen? Kan je het misschien leuker, gemakkelijker, of interessanter maken voor jezelf?

Meer zelfkennis krijgen betekent ook dat je beter inzicht krijgt in wat de invloed van jouw reactie of gedrag is op anderen. Omdat we steeds meer online communiceren met elkaar krijgen we steeds minder directe feedback op wat we doen of zeggen. Je kunt een onaardige reactie plaatsen op social media zonder er negatieve gevolgen van te ondervinden, of juist een mooie foto delen en iemand anders inspireren, zonder dat je daar ooit achter komt. Dat betekent echter niet dat jouw online acties geen invloed hebben. Jouw reacties bepalen niet alleen hoe jij de wereld ervaart en waar je uitkomt door de keuzes die je maakt, maar zetten ook een domino-effect in gang voor het gedrag van andere mensen. Wees bewust, jij hebt invloed!